વિવાદ@દેશ: ખડગેએ PM મોદીને લઈને કરેલી ટિપ્પણીથી આજે દેશભરમાં BJPનું વિરોધ પ્રદર્શન

અટલ સમાચાર ડોટ કોમ, ડેસ્ક

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના પીએમ મોદી અંગેના નિવેદનને પગલે દેશના રાજકારણમાં નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. બિહારની રાજધાની પટનામાં યોજાયેલા એક કાર્યક્રમ દરમિયાન ખડગેએ કરેલી ટિપ્પણીને ભારતીય જનતા પાર્ટીએ અયોગ્ય અને અપમાનજનક ગણાવી છે. આ મુદ્દે ભાજપેભાજપે આજે સોમવાર, 26 ઑક્ટોબરે દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શન કરવાની જાહેરાત કરી છે અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ સહિત પક્ષના નેતૃત્વ પાસે માફીની માગ કરી છે.કોંગ્રેસે આ ઘટનાના સંદર્ભમાં કાર્યક્રમ દરમિયાન થયેલી બોલાચાલીનો ઉલ્લેખ કરીને પોતાના અધ્યક્ષના નિવેદનનો બચાવ કર્યો છે. 

મતદાર યાદીની સમીક્ષા, ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને લોકશાહી સંસ્થાઓને લઈને પહેલેથી ચાલી રહેલા રાજકીય સંઘર્ષ વચ્ચે હવે નેતાઓની ભાષા અને જાહેર જીવનમાં શિષ્ટાચારનો મુદ્દો પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. આ વિવાદ 25 ઑક્ટોબરે પટનામાં બિહારના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ડૉ. શ્રીકૃષ્ણ સિંહની 139મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે યોજાયેલા કાર્યક્રમ દરમિયાન સર્જાયો હતો. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે પોતાના સંબોધનમાં ભાજપ, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે આક્રમક રાજકીય વલણ રજૂ કરી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન શ્રોતાઓમાં હાજર એક વ્યક્તિની ટિપ્પણીને પગલે ખડગેનો જવાબ ચર્ચાસ્પદ બન્યો હતો. ઘટનાનો વીડિયો સામે આવ્યા બાદ નિવેદનને લઈને રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ તેજ થઈ હતી. ભાજપે આને વડાપ્રધાન અને તેમના દિવંગત પિતા પ્રત્યે અપમાન ગણાવ્યું, જ્યારે કોંગ્રેસ તરફથી દાવો કરવામાં આવ્યો કે સમગ્ર ઘટનાને તેના સંદર્ભથી અલગ કરીને રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.

ખડગેના ભાષણ દરમિયાન એક વ્યક્તિએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સત્તા પરથી નહીં જાય તેવી વાત કહી હતી. તેના જવાબમાં ખડગેએ હિન્દીમાં, "मोदी का बाप भी जाएगा" એવી ટિપ્પણી કરી હતી. આ નિવેદનને લઈને કાર્યક્રમમાં હોબાળો થયો હતો અને ત્યારબાદ રાજકીય વિવાદ વધુ વકર્યો હતો. ઘટનામાં સામેલ વ્યક્તિની ઓળખ સંતોષ કુમાર તરીકે કરવામાં આવી હતી. તેણે બાદમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં દાવો કર્યો હતો કે તેની વાતનો અર્થ યોગ્ય રીતે સમજવામાં આવ્યો નહોતો. તેના જણાવ્યા પ્રમાણે, તે કહેવા માગતો હતો કે દેશમાં બળવો નહીં થાય ત્યાં સુધી મોદી સત્તા પરથી નહીં જાય. આ દાવો ઘટનાના સંદર્ભ અંગે એક અલગ દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરે છે, જોકે તેના આધારે વિવાદિત નિવેદન અંગેની રાજકીય અસહમતિનો અંત આવ્યો નથી.ખડગેના નિવેદન બાદ ભાજપે કોંગ્રેસ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ભાજપના જણાવ્યા પ્રમાણે, વડાપ્રધાનના દિવંગત પિતા અંગે આવી ભાષાનો ઉપયોગ રાજકીય ચર્ચાની મર્યાદા ઓળંગે છે.

પાર્ટીએ દેશભરના રાજ્ય મુખ્યાલયોની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન યોજવાની જાહેરાત કરી હતી. ભાજપના નેતાઓએ માગ કરી છે કે ખડગે પોતાના નિવેદન બદલ બિનશરતી માફી માગે અને કોંગ્રેસનું ટોચનું નેતૃત્વ પણ આ મુદ્દે સ્પષ્ટ વલણ રજૂ કરે. ભાજપનું કહેવું છે કે રાજકીય મતભેદો હોય તો પણ વ્યક્તિગત ટિપ્પણીઓ અને પરિવારના સભ્યોને નિશાન બનાવતી ભાષાને સ્વીકારી શકાય નહીં. ભાજપના નેતા અને પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે પણ ખડગેની ટિપ્પણીની ટીકા કરી હતી. તેમણે આ નિવેદનને શરમજનક ગણાવીને સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ અધ્યક્ષ પાસેથી આવી ભાષાની અપેક્ષા રાખી શકાય કે નહીં. ભાજપના અન્ય નેતાઓએ પણ આ ઘટનાને કોંગ્રેસની રાજકીય સંસ્કૃતિ સાથે જોડીને ટીકા કરી હતી. જોકે, આ તમામ નિવેદનો રાજકીય પક્ષોની પ્રતિક્રિયાઓ છે; વિવાદનું મૂલ્યાંકન કરતી વખતે મૂળ ઘટનાનો સંદર્ભ અને બંને પક્ષોની રજૂઆતને અલગથી સમજવી જરૂરી છે.કોંગ્રેસે ખડગેના નિવેદન અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં દાવો કર્યો છે કે કાર્યક્રમમાં તેમના સંબોધન દરમિયાન વારંવાર ખલેલ પહોંચાડવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસના પ્રવક્તા પવન ખેડાએ જણાવ્યું હતું કે ખડગેને અગાઉ પણ જાહેર કાર્યક્રમોમાં અયોગ્ય વર્તનનો સામનો કરવો પડ્યો હોવાનો પક્ષનો આક્ષેપ છે. કોંગ્રેસના મતે, પટનામાં એક વ્યક્તિએ ભાષણ દરમિયાન કરેલી ટિપ્પણીના જવાબમાં ખડગેએ પ્રતિક્રિયા આપી હતી. પક્ષે એવો પણ દાવો કર્યો છે કે ઘટનાના એક ભાગને અલગ કરીને રજૂ કરવાથી સમગ્ર સંવાદનો અર્થ બદલાઈ શકે છે. કોંગ્રેસના પ્રવક્તા સુરેન્દ્ર રાજપૂતે પણ ખડગેના નિવેદનનો બચાવ કરતાં કહ્યું હતું કે, તેમની ટિપ્પણીને રૂઢિપ્રયોગના સંદર્ભમાં જોવી જોઈએ. બીજી તરફ, ભાજપે આ દલીલ સ્વીકારી નથી અને નિવેદનને અયોગ્ય ગણાવવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. આમ, આ વિવાદ માત્ર એક વાક્ય પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ જાહેર જીવનમાં વપરાતી ભાષા, રાજકીય વિરોધની પદ્ધતિ અને નેતાઓની જવાબદારી અંગેની ચર્ચામાં ફેરવાયો છે.પટનામાં યોજાયેલા કાર્યક્રમ દરમિયાન ખડગેએ માત્ર વડાપ્રધાન અને ભાજપ અંગે જ વાત કરી નહોતી, પરંતુ મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે આ પ્રક્રિયા સામેના વિરોધને સ્વતંત્રતાની બીજી લડાઈ સાથે સરખાવ્યો હતો. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે આ પ્રક્રિયા અટકાવવાની, મતદાન માટે બેલેટ પેપરનો ફરી ઉપયોગ કરવાની અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા વધારવાની માગ કરી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે મતદાર યાદીમાં ફેરફાર દ્વારા વિપક્ષના સમર્થકોને અસર પહોંચાડવામાં આવી શકે છે. આ આરોપો કોંગ્રેસના રાજકીય વલણનો ભાગ છે; તેમને સ્વતંત્ર રીતે સાબિત થયેલા તથ્યો તરીકે રજૂ કરી શકાય નહીં. ખડગેએ ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને તાજેતરની ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓ અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમના મતે, મતદાર યાદી સંબંધિત પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી હોવી જરૂરી છે, જેથી મતદારોનો વિશ્વાસ જળવાઈ રહે. બીજી તરફ, ભાજપ અને ચૂંટણી વ્યવસ્થાના સમર્થકો આ મુદ્દે કોંગ્રેસના આક્ષેપો સાથે અસહમત રહ્યા છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ખડગેનું વિવાદિત નિવેદન સામે આવતાં રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર ચૂંટણી સુધારણા જેવા નીતિગત મુદ્દાઓ પરથી હટી વ્યક્તિગત ટિપ્પણીઓ તરફ ગયું છે.26 ઑક્ટોબરે ભાજપે જાહેર કરેલા દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શન આ વિવાદનો તાત્કાલિક રાજકીય કેન્દ્રબિંદુ છે.

આગામી સમયમાં કોંગ્રેસનું ટોચનું નેતૃત્વ આ મુદ્દે વધુ સ્પષ્ટતા કરે છે કે નહીં, ખડગે નિવેદન અંગે કોઈ નવી પ્રતિક્રિયા આપે છે કે નહીં અને બંને પક્ષો આ ઘટનાને પોતાની રાજકીય રણનીતિમાં કેવી રીતે ઉપયોગમાં લે છે તેના પર નજર રહેશે. સાથે જ SIR અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગેની મૂળ ચર્ચા ફરી આગળ આવે છે કે નહીં તે પણ મહત્વનું રહેશે. સમગ્ર ઘટનામાં એક બાબત સ્પષ્ટ છે કે પટનાના કાર્યક્રમમાં થયેલી ટિપ્પણી હવે રાષ્ટ્રીય રાજકીય વિવાદનું સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂકી છે. ભાજપે માફીની માગ સાથે વિરોધનું એલાન કર્યું છે, જ્યારે કોંગ્રેસે ઘટનાનો સંદર્ભ રજૂ કરીને પોતાના અધ્યક્ષનો બચાવ કર્યો છે. આ બંને પક્ષોના વલણ વચ્ચે અંતિમ રાજકીય પરિણામ શું આવે છે તે આગામી પ્રતિક્રિયાઓ પરથી સ્પષ્ટ થશે. લોકશાહી વ્યવસ્થામાં નીતિઓ અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે કડક સવાલો ઉઠાવવાનો અધિકાર મહત્વનો છે, પરંતુ જાહેર ચર્ચામાં તથ્યો, જવાબદારી અને ભાષાની મર્યાદા જળવાઈ રહે તે પણ એટલું જ જરૂરી છે.