ઘર, દુકાન, ઓફિસ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે દિવાળી પૂજાના શુભ મુહૂર્ત, જાણો સંપૂર્ણ વિધિ

Diwali 2026 Muhurat : દિવાળીનો પાવન તહેવાર સુખ, સમૃદ્ધિ, કલ્યાણ અને નવી શરૂઆતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ દિવસે દેશભરમાં લોકો ઉત્સાહ અને શ્રદ્ધા સાથે દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા-અર્ચના કરે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, દિવાળીના દિવસે વિધિ-વિધાન સાથે લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. એટલું જ નહીં, દુકાનો, ઓફિસો, ફેક્ટરીઓ અને અન્ય વ્યાવસાયિક સ્થળોએ પણ વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ જ્ઞાન, બુદ્ધિ અને એકાગ્રતા માટે દેવી લક્ષ્મીની સાથે દેવી સરસ્વતીની આરાધના કરે છે. ત્યારે જાણીએ ઘર, દુકાન, ઓફિસ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે દિવાળી પૂજાના શુભ મુહૂર્ત અને પૂજાની સંપૂર્ણ વિધિ.

દિવાળી પૂજનના શુભ મુહૂર્ત

દિવાળીના દિવસે અલગ-અલગ વર્ગના લોકો અને વ્યવસાયિક સ્થળો માટે નીચે મુજબ શુભ મુહૂર્ત જણાવવામાં આવ્યાં છે:

• દુકાન કે નવા સ્ટાર્ટઅપ માટે: સવારે 8:10થી 9:40 વાગ્યા સુધી (ચાલ).
• વ્યાવસાયિક પ્રતિષ્ઠાન અને ફેક્ટરી માટે: સવારે 9:40થી 11:10 વાગ્યા સુધી (લાભ).
• હોસ્પિટલ, ક્લિનિક, મેડિકલ અને અન્ય ખાનગી ઓફિસ માટે: સવારે 11:28થી બપોરે 12:12 વાગ્યા સુધી (અમૃત).
• નોકરીયાતો માટે: સવારે 11:46થી બપોરે 12:34 વાગ્યા સુધી (અમૃત).
• વિદ્યાર્થીઓ માટે:બપોરે 1:35થી 2:58 વાગ્યા સુધી (શુભ).
• ગૃહસ્થો માટે:સાંજે 5:49થી રાત્રે 8:59 વાગ્યા સુધી (શુભ અને અમૃત).
• સાધકો, ઉપાસકો, આશ્રમો અને શ્રદ્ધાળુઓ માટે:સાંજે 5:41થી રાત્રે 8:17 વાગ્યા સુધી (પ્રદોષ કાળ).

લગ્ન અનુસાર પૂજાના શુભ સમય
વેપારીઓ અને નવનિયુક્ત યુગલો માટે: સાંજે 6:09થી રાત્રે 8:07 વાગ્યા સુધી (વૃષભ લગ્ન).
વિદેશમાં વ્યવસાય કરતા લોકો અને NRI માટે: રાત્રે 12:37થી 2:49 વાગ્યા સુધી (સિંહ લગ્ન).

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, પ્રદોષ કાળ અને વૃષભ લગ્નને લક્ષ્મી પૂજા માટે વિશેષ શુભ માનવામાં આવે છે. આ સમય દરમિયાન તમામ લોકો લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા કરી શકે છે.

ઘરે લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા કેવી રીતે કરવી?
દિવાળીના દિવસે સૌથી પહેલાં ઘરની સંપૂર્ણ સફાઈ કરો અને મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર રંગોળી બનાવો. સાંજના સમયે પૂજા માટે સ્વચ્છ જગ્યાએ પાટલો ગોઠવી તેના પર લાલ અથવા પીળું વસ્ત્ર પાથરો. ત્યારબાદ પાટલા પર ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

પૂજા માટે કળશ, રોલી, અક્ષત, ફૂલો, હાર, અગરબત્તી, દીવો, ફળો, મીઠાઈ અને ખીર-બતાશા જેવી સામગ્રી તૈયાર રાખો. સૌપ્રથમ આચમન કરીને સંકલ્પ લો અને ત્યારબાદ ભગવાન ગણેશની પૂજા કરો. પછી માતા લક્ષ્મીને ફૂલો, અક્ષત, ફળો અને મીઠાઈ અર્પણ કરો. ઘીનો દીવો પ્રગટાવી 'ૐ શ્રીં મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ' મંત્રનો જાપ કરો. અંતે માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની આરતી કરીને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરો.

ઓફિસ અને વ્યવસાયિક સ્થળોએ પૂજાવિધિ
દિવાળીના દિવસે ઓફિસ, દુકાનો, ફેક્ટરીઓ અને અન્ય વ્યવસાયિક સ્થળોએ પણ લક્ષ્મી પૂજન કરવાની પરંપરા છે. વેપારીઓ અને વ્યવસાયના માલિકો નવા હિસાબી ચોપડા, તિજોરી, નાણાં રાખવાની જગ્યા તેમજ વ્યવસાયમાં ઉપયોગમાં લેવાતાં સાધનો અને ઉપકરણોની પૂજા કરે છે.

આ માટે સૌપ્રથમ પૂજાનું સ્થળ સ્વચ્છ કરીને ત્યાં ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો. ત્યારબાદ રોલી, અક્ષત, ફૂલો અને મીઠાઈ અર્પણ કરીને દીવો પ્રગટાવો. આવનારા વર્ષમાં વ્યવસાયની પ્રગતિ, આર્થિક સ્થિરતા અને સફળતા માટે પ્રાર્થના કરો. ઓફિસના કર્મચારીઓ પણ સામૂહિક રીતે પૂજામાં ભાગ લઈ શકે છે.

વિદ્યાર્થીઓ માટે લક્ષ્મી પૂજાનું મહત્વ
દિવાળીના દિવસે વિદ્યાર્થીઓ દેવી લક્ષ્મીની સાથે દેવી સરસ્વતીનું પણ પૂજન કરી શકે છે. આ દિવસે વિદ્યાર્થીઓએ પોતાનાં પુસ્તકો, નોટબુક અને અભ્યાસમાં ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી સ્વચ્છ કરીને પૂજાસ્થળની નજીક રાખવી જોઈએ. ત્યારબાદ જ્ઞાન, બુદ્ધિ અને એકાગ્રતા માટે દેવી સરસ્વતીને પ્રાર્થના કરવી જોઈએ. શૈક્ષણિક સફળતા અને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે સારો સંકલ્પ લેવો પણ શુભ માનવામાં આવે છે.

પૂજા દરમિયાન આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
દિવાળી પૂજા દરમિયાન સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરવા અને પૂજાસ્થળ સ્વચ્છ તથા વ્યવસ્થિત રાખવું. પ્રગટાવેલો દીવો સુરક્ષિત જગ્યાએ મૂકવો, જેથી આગ લાગવાનો ભય ન રહે. પૂજા દરમિયાન મન શાંત રાખીને પરિવારના તમામ સભ્યોએ શ્રદ્ધાપૂર્વક ભાગ લેવો જોઈએ.
શુભ મુહૂર્તનું ધ્યાન રાખવાની સાથે પૂજામાં સાચી શ્રદ્ધા, પરિવારજનો વચ્ચે સુમેળ અને સત્કર્મો કરવાની ભાવના જાળવવી પણ એટલી જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

નોંધ: આપેલી માહિતીના આધારે લેખ તૈયાર કર્યો છે. પ્રકાશન પહેલાં તારીખ, તિથિ અને શહેર મુજબના પૂજાના મુહૂર્તની પંચાંગ અથવા સ્થાનિક જ્યોતિષાચાર્ય પાસે પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.