વેપાર@દેશ: બજેટના દિવસે સોના-ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો, ચાંદી ₹2.65 લાખ સસ્તી થઈ અને સોનું ₹1.38

અટલ સમાચાર ડોટ કોમ, ડેસ્ક 

આજે એટલે કે 1 ફેબ્રુઆરીએ બજેટ રજૂ થાય તે પહેલા સવારના કારોબાર દરમિયાન મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ પર ચાંદી 26 હજાર રૂપિયા ઘટી ગઈ. 1 કિલો ચાંદીનો ભાવ 2.65 લાખ રૂપિયા પર આવી ગયો. MCX પર સોનામાં પણ આજે સવારના કારોબાર દરમિયાન 12 હજાર રૂપિયાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. 10 ગ્રામ સોનું 1.38 લાખ રૂપિયા પર આવી ગયું છે.

MCX પર સોનાના ભાવમાં બે દિવસમાં 31 હજાર રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે. 29 જાન્યુઆરીએ તે 1.69 લાખ રૂપિયાના ઓલ ટાઈમ હાઈ પર પહોંચી ગયું હતું, જે આજે 1.38 લાખ રૂપિયા પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.

જ્યારે, ચાંદીની કિંમતમાં 1.36 લાખ રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે. 29 જાન્યુઆરીએ તે 4.01 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ઓલ ટાઈમ હાઈ પર પહોંચી ગઈ હતી, જે આજે 2.65 લાખ રૂપિયા પર ટ્રેડ કરી રહી છે.

સોના-ચાંદીમાં ઘટાડાના 2 કારણો

પ્રોફિટ બુકિંગ: સોના-ચાંદીની કિંમત હાલના દિવસોમાં રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી, જેના પછી રોકાણકારોએ મોટા પાયે પ્રોફિટ બુક કર્યો.

ફિઝિકલ ડિમાન્ડમાં ઘટાડો: ઓલ ટાઈમ હાઈ પછી ફિઝિકલ ડિમાન્ડ નબળી પડી, સાથે જ ઔદ્યોગિક ઉપયોગને લઈને ચિંતાઓ પણ વધી.

સેબી રજિસ્ટર્ડ કોમોડિટી એક્સપર્ટ અનુજ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે શિકાગો મર્કેન્ટાઇલ એક્સચેન્જ એ કોપર પછી હવે સોના અને ચાંદી પર પણ માર્જિન મની વધારી દીધી છે.

સોના પર માર્જિન 6%થી વધારીને 8% કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે ચાંદી પર તેને 11%થી વધારીને 15% કરવામાં આવ્યું છે. માર્જિન વધવાથી કિંમતો પર દબાણ બની રહેવાની અપેક્ષા છે.

કોમોડિટી માર્કેટમાં જ્યારે કોઈ મોટો સોદો કરે છે, ત્યારે તેને પૂરા પૈસા તરત જ ચૂકવવા પડતા નથી. તેને કુલ કિંમતનો એક નાનો ભાગ સિક્યોરિટી તરીકે જમા કરાવવો પડે છે, જેને 'માર્જિન' કહેવાય છે. માર્જિન વધવાનો અર્થ એ છે કે હવે ટ્રેડર્સને વધુ પૈસા રોકવા પડશે.

ઘણા ટ્રેડર્સ એવા હોય છે જેમણે પહેલાથી જ ખરીદી કરી હોય છે. માર્જિન વધતા જ એક્સચેન્જ તેમની પાસેથી વધારાના પૈસા માંગે છે. જો તેમની પાસે તરત પૈસા ન હોય, તો તેમને પોતાનું સોનું કે ચાંદી વેચવું પડે છે. જ્યારે ઘણા લોકો એકસાથે વેચે છે, ત્યારે ભાવ ઘટવા લાગે છે.

બુલિયન બજારમાં ચાંદી 40,638 રૂપિયા અને સોનું 9,545 રૂપિયા સસ્તું થયું છે. ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન  અનુસાર, એક કિલો ચાંદી 3,39,350 રૂપિયા પ્રતિ કિલો પર આવી ગઈ છે. જ્યારે 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ 1,65,795 રૂપિયા પર આવી ગયો છે.

આ બજાર સાંજે 5 વાગ્યે બંધ થઈ જાય છે, આ કારણે અહીં કિંમતોમાં વાયદા બજારની સરખામણીમાં ઓછો ઘટાડો જોવા મળ્યો. વાયદા બજાર રાત્રે 12 વાગ્યા સુધી ચાલે છે. અહીં શેરબજારની જેમ દર સેકન્ડે બોલીઓ લાગે છે, જેનાથી ભાવ સતત ઉપર-નીચે થતા રહે છે.

ગયા અઠવાડિયાના છેલ્લા ટ્રેડિંગ દિવસે સોના અને ચાંદીમાં ભારે ઘટાડો થયો હતો. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, એક દિવસ પહેલા, ગુરુવારે, ચાંદીએ પહેલીવાર 400,000ના આંકડો પાર કરીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો.અને 5 માર્ચે એક્સપાયર થયેલી ચાંદીનો ભાવ 4,20,048રૂપિયાના નવી ઓલ ટાઈમ હાઈ પર પહોંચ્યો હતો, પરંતુ બીજા જ દિવસે તે 1.28લાખ રૂપિયા ઘટીને 2,91,922 રૂપિયા પ્રતિ કિલો થઈ ગયો અને રવિવારે, બજેટના દિવસે, તે 9% અથવા રૂ. 27,500થી વધુ ઘટીને રૂ. 2,65,652 પ્રતિ કિલો થઈ ગયો.

સોનાની સ્થિતિ ચાંદી જેવી જ હતી અને MCX પર 2 એપ્રિલના રોજ 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ગયા ગુરુવારે 1,93,096 રૂપિયાના ઐતિહાસિક સ્તરને સ્પર્શ્યા પછી તૂટી ગયો હતો અને 10 ગ્રામ દીઠ 42,247 રૂપિયા સસ્તું થઈને 1,50,849 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ પર આવી ગયો હતો. રવિવારે, MCX પર ટ્રેડિંગ શરૂ થતાં જ, તેમાં 6%થી વધુનો ઘટાડો થયો. સોનાના ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹9,000 ઘટીને ₹1,43,205 પર પહોંચી ગયા.