ટેકનોલોજી@દેશ: પહેલીવાર ઇલેક્ટ્રિક વાહનમાંથી વીજળી સપ્લાય થશે, જાણો વધુ વિગતે

અટલ સમાચાર ડોટ કોમ, ડેસ્ક 

હવે ઇલેક્ટ્રિક વાહન એટલે કે EVથી મુસાફરી કરવાની સાથે તેની બેટરીનો ઉપયોગ ઘરમાં વીજળી સપ્લાય કરવા માટે પણ કરી શકાય છે. મુંબઈની ગ્રિડ ઇન્ટિગ્રેશન લેબે IIT કેમ્પસમાં ત્રણ વર્ષ સુધી પ્રયોગો કર્યા. આ દરમિયાન દિવસ દરમિયાન ઇલેક્ટ્રિક કાર સોલર પેનલથી ચાર્જ થતી અને રાત્રે એક પ્રોફેસરના ઘરમાં વીજળી સપ્લાય કરતી.

તેણે ઘરના તમામ ઉપકરણોનો લોડ ઉઠાવ્યો અને પ્રોફેસરના વીજળીના બિલમાં લગભગ 30%નો ઘટાડો પણ થયો. EVની બેટરીથી ઘરમાં વીજળી સપ્લાય કરવાને વ્હીકલ-ટુ-હોમ અને ગ્રિડમાં પાછી વીજળી મોકલવાને વ્હીકલ-ટુ-ગ્રિડ કહેવામાં આવે છે. IIT બોમ્બેએ દેશમાં પ્રથમ વખત આ પ્રોજેક્ટ તૈયાર કર્યો.

હવે કેરળમાં આ પ્રોજેક્ટને પાઇલટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેરળ સ્ટેટ ઇલેક્ટ્રિસિટી બોર્ડે IIT બોમ્બે સાથે જુલાઈ 2025માં એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ અંતર્ગત 100થી વધુ EVને V2G ટેક્નોલોજી સાથે જોડીને તેમની બેટરીની વીજળીનો ઉપયોગ ઘરોમાં કરવામાં આવશે. આનાથી કેરળમાં વીજળીની સમસ્યા પણ દૂર થશે.

પ્રો. ઝાકિરે કહ્યું- EVથી ઘરમાં વીજળી આપવાથી બેટરીની લાઇફ પર કોઈ અસર પડી નથી

IIT બોમ્બે ગ્રિડ ઇન્ટિગ્રેશન લેબના પ્રો. ઝાકિર હુસેન રાઠરે જણાવ્યું કે EVમાંથી ઘરની લાઇટને સતત સપ્લાય આપવા છતાં બેટરી લાઇફ પર ખાસ અસર પડી નથી. બેટરી લાઇફને SOHથી માપવામાં આવે છે. નવી બેટરીનું SOH 100% હોય છે.

બે વર્ષ પછી SOHમાં માત્ર 1.5%નો ઘટાડો આવ્યો. પ્રો. ઝાકિર અને તેમની ટીમે આ અંગે વધુ સંશોધન કર્યું અને અન્ય સંશોધનોમાં પણ તેની પુષ્ટિ થઈ.

ભારતમાં EVને હજુ V2G માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી નથી. તેનું કારણ નિયમોનો અભાવ છે. પાઇલટ પ્રોજેક્ટ માટે IITએ કેરળમાં EV અંગેની માહિતી એકત્રિત કરી છે. આ વાહનોને V2G માટે અનલૉક કરવામાં આવશે. તેમાં કેટલીક વસ્તુઓ ઉમેરવી પડશે, જેને IIT વિકસાવી રહ્યું છે.

એક તરફ દેશમાં લોકો EV ખરીદી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ સોલર પેનલનો વપરાશ પણ વધ્યો છે. દિવસ દરમિયાન સોલરથી વીજળી ઉત્પન્ન થાય છે, પરંતુ તેનો સંગ્રહ કરવો મોંઘો છે. આવી સ્થિતિમાં EVની બેટરી વીજળીનો સંગ્રહ કરી શકે છે. દિવસ દરમિયાન સોલરથી ચાર્જ કરીને, રાત્રે તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. સાથે જ ગ્રિડને પણ વીજળી વેચી શકાય છે. તેને જ વ્હીકલ ટુ ગ્રિડ (V2G) કહેવામાં આવે છે.

ઓગસ્ટમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનું વેચાણ 53% વધ્યું

ભારતમાં EVની માગ ઝડપથી વધી રહી છે. ઓગસ્ટ 2026માં દેશમાં કુલ 2,98,448 ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનું વેચાણ થયું, જે ગયા વર્ષના સમાન મહિના એટલે કે ઓગસ્ટ 2025ની સરખામણીએ 52.9% વધુ છે.

આ વધારા સાથે ઓટોમોબાઇલ માર્કેટમાં EVનો હિસ્સો વધીને 12.3% થઈ ગયો છે, જે એક વર્ષ પહેલાં 9.5% હતો. ઓટોમોબાઇલ ડીલર્સના સંગઠન FADAએ 8 ઓગસ્ટે આ આંકડા જાહેર કર્યા છે. FADAના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી માટે અત્યાર સુધીનો આ સૌથી શ્રેષ્ઠ ઓગસ્ટ મહિનો સાબિત થયો છે.

કોમર્શિયલ વાહનોનું વેચાણ ત્રણ ગણું વધ્યું

ઑગસ્ટ 2026માં ઇલેક્ટ્રિક કોમર્શિયલ વાહનોના વેચાણમાં સૌથી ઝડપી વધારો થયો. ગયા વર્ષે ઑગસ્ટમાં જ્યાં માત્ર 1,631 કોમર્શિયલ EV વેચાયા હતા, ત્યાં આ વર્ષે ઑગસ્ટમાં આ આંકડો લગભગ ત્રણ ગણો વધીને 4,702 યુનિટ્સ પર પહોંચ્યો.